Georgië.html



საქართველო Sakartvelo (Details) (Details) Basisgegevens Officiële landstaal: Georgisch Hoofdstad: Tbilisi (Tiflis) Regeringsvorm: Republiek Religie: Orthodox 84% Moslim 11% Oppervlakte: 69.700 km² [1] (-% water) Inwoners: 4.371.535 (2002[2]) 4.630.841 (2008[3]) (66,4/km² (2008)) Overige Volkslied: Tavisoepleba Munteenheid: lari (GEL) UTC: +4 Nationale feestdag: 26 mei Web | Code | Tel. .ge | GEO | 995 Voorgaande staten ←  ←  1991 (Val Sovjet-Unie) Topografie ___   Landen & Volken

Historische provincies van Georgië (Finse kaart)

Kaart met aangegeven de opstandige gebieden in Georgië. De kaart zelf geeft een pro-Georgische visie op het conflict weer.

Georgië is een land dat geografisch gezien voor het grootste deel in Azië ligt en voor een zeer klein deel ook in Europa (het is daarmee een transcontinentale staat). Het grenst aan Rusland, Azerbeidzjan, Armenië, Turkije en de Zwarte Zee. Georgië is sinds 27 april 1999 lid van de Raad van Europa en beschouwt zichzelf als een Europees land.

bewerk Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Georgië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

bewerk Vroege geschiedenis

Georgië kent een zeer lange geschiedenis die teruggaat tot het neolithicum, toen zich er de eerste mensen vestigden. Archeologen hebben oude nederzettingen teruggevonden uit het 5e millennium v.Chr. in de regio Imiris-gora in Oost-Georgië. De Grieken kenden het als Colchis en later stond de westelijke kuststreek bekend als Egrisi en de oostelijke bergstreek als Kaukasisch Iberië, voordat het werd geannexeerd door het Romeinse Rijk. In de tijd daarna behielden de Georgiërs gedurende ongeveer 1000 jaar min of meer hun onafhankelijkheid, ook tijdens de aanvallen van achtereenvolgens de Arabieren, Mongolen, Perzen en Turken. Van 1008 tot 1466 was het een eenheid als het Koninkrijk Georgië onder de dynastie van de Bagrationi. Enkele van de beroemdste koningen waren David de Bouwer en Tamar (beide heilig verklaard door de Georgisch-orthodoxe Kerk). Het Koninkrijk Georgië omvatte destijds ook Azerbeidzjan, Armenië en gebieden in de Noordelijke Kaukasus. Het Keizerrijk Trebizonde werd opgezet door Tamar als satellietstaat.

bewerk Tot 1804

Nadat het Koninkrijk Georgië in verval raakte in de 15e eeuw, ontstond uit de twee Georgische koninkrijken Kartli en Kachetië het koninkrijk Kartli-Kachetië in 1762. In 1783 tekende dit koninkrijk, na zware verwoestingen door Turkse en Perzische invasies, het Verdrag van Georgiejevsk met het Russische Rijk, waardoor het een protectoraat werd van dit rijk. Op 22 december 1800, tekende, naar verluidt op het verzoek van koning George XII, tsaar Paul I voor een unie tussen zijn rijk en Kartli-Kachetië. De proclamatie trad in werking op 18 januari 1801. Daarop werd de monarchie van Kartli-Kachetië afgeschaft en in ballingschap gestuurd.^[4]

Oude vlag van 1918-1921 en 1990-2004

Oud landswapen van 1918-1921 en 1991-2004

bewerk 1804: onderdeel van Russische Rijk

Verklaring van onafhankelijkheid 1918

In 1804 werd het een integraal onderdeel van het Russische Rijk. Het koninkrijk Imereti (West-Georgië) volgde in 1810, nadat de opstand onder leiding van Salomo II was neergeslagen.^[5] Tussen 1803 en 1878 werden de overige gedeelten van het huidige Georgië veroverd tijdens een aantal Russisch-Turkse Oorlogen (Batoemi, Artvin, Achaltsiche, Poti en Abchazië). Georgië was vlak na de Russische revolutie tussen 1918 en 1921 drie jaar onafhankelijk als de mensjewistische Democratische Republiek Georgië, waarna het Rode Leger het heroverde en daarop de Sovjet-Unie Georgië eerst samen met Armenië en Azerbeidzjan de Trans-Kaukasische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek vormde om in 1936 te worden afgesplitst als de Georgische SSR, in het Nederlands meestal 'Groezië' genoemd naar de Russische naam Groezische SSR voor het gebied.

bewerk 1991: Republiek Georgië

Centrum van Tbilisi

De huidige republiek Georgië is ontstaan bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991. De eerste president was Zviad Gamsachoerdia, die door een staatsgreep werd afgezet en in november 1995 vervangen werd door zijn tegenstander Edoeard Sjevardnadze. Abchazië en Zuid-Ossetië maken geografisch gezien deel uit van Georgië maar zijn feitelijk vazalstaten van Rusland met een eigen regering. De bevolking bestaat maar voor een klein deel uit etnische Russen. Wel heeft Rusland sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie gul Russische paspoorten verstrekt aan bewoners van Zuid-Ossetië. Hierdoor claimt Rusland dat een groot deel van de bevolking van Zuid-Ossetië Russisch is, de Zuid-Ossetiërs met een Russisch paspoort claimen dat overigens ook. Georgië werd net zoals andere voormalige Sovjet republieken lid van het GOS (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Door het conflict met Rusland over Zuid-Ossetië besliste Georgië op 12 augustus 2008 om uit het GOS te stappen.^[6]

bewerk 2003: Rozenrevolutie

Tbilisi

Inauguratie van Saakasjvili, januari 2004

In 2003 waren er verkiezingen waarbij de partij van zittend president Edoeard Sjevardnadze twee derde van de stemmen kreeg. De toezichthoudende OVSE constateerde echter onregelmatigheden. Op 22 november werd Sjevardnadze door een volksopstand onder leiding van oppositieleider Micheil Saakasjvili verdreven. Op 23 november nam Sjevardnadze ontslag. Deze door Saakasjvili geleide revolutie wordt in Georgië de Rozenrevolutie genoemd. In afwachting van nieuwe verkiezingen werd parlementsvoorzitter Nino Boerdzjanadze tot interim-president benoemd, waarna Saakaasjvili op 4 januari 2004 werd verkozen tot president. Hij wist in 2004 een akkoord te sluiten met Adzjarië, waardoor dit gebied nu weer onder controle staat van Georgië. Saakasjvili deed bij zijn aantreden veel beloften op zowel democratisch als economisch vlak. De veranderingen gaan echter langzamer dan het volk had gehoopt. Saakasjvili's populariteit is daardoor dalende onder andere door het voortdurende politieke conflict met Abchazië, de ontevredenheid over de werkloosheid, pensioenen, armoede en corruptie.

bewerk 2008:Oorlog in Zuid-Ossetië

Zie Oorlog in Zuid-Ossetië (2008) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De oorlog in Zuid-Ossetië begon in augustus 2008. Op 7 augustus trokken Georgische troepen de afvallige Georgische regio Zuid-Ossetië binnen bij de stad Tsinvali. Hierbij werd deze stad zwaar gebombardeerd door de Georgiërs. Op 8 augustus verplaatste Rusland troepen over de Russisch-Georgische grens, die richting Tsinvali trokken. Rusland gaf hiervoor als reden dat het Osseten die in het bezit zijn van een Russisch paspoort wilde beschermen. Deze Osseten worden door Rusland beschouwd als Russische burgers. De Georgische president Micheil Saakasjvili verklaarde na de inval van zijn leger dat zijn land zich moet verdedigen tegen Russische agressie en dat Russische troepen de Georgische burgerbevolking bombarderen. De Russische premier Vladimir Poetin verklaarde op zijn beurt dat Rusland zijn eigen bevolking (in Zuid-Ossetië) wil beschermen en dat Georgië zich schuldig heeft gemaakt aan 'etnische schoonmaak' en genocide. Saakasjvili zoekt steun bij het Westen en meent dat het Poetin een doorn in het oog is dat Georgië aansluiting zoekt bij Europa, een democratie nastreeft en zich wil aansluiten bij de NAVO. Op 8 augustus mengde ook de andere afvallige Georgische streek Abchazië zich in de strijd; Abchazië koos de zijde van Zuid-Ossetië en Rusland. Een dag later, op 9 augustus 2008, sprak president George W. Bush zich in Peking - waar hij de Olympische Spelen bijwoonde - uit over het conflict. Hoewel hij geen partij koos en pleitte voor onderhandelingen, zei hij wel de 'integriteit van Georgisch grondgebied' te willen handhaven. Op diezelfde dag zei de president van Frankrijk, Nicolas Sarkozy, te willen bemiddelen tussen Georgië en Rusland. Op 10 augustus 2008 verklaarde het Georgische ministerie van Binnenlandse Zaken dat Rusland 6.000 soldaten naar Zuid-Ossetië had gebracht en 4.000 naar Abchazië. Deze troepen zouden zich klaarmaken om Georgië aan te vallen. Poetin vloog die dag - eveneens via het Olympische Peking - naar Noord-Ossetië. Zijn woordvoerder verzekerde dat Poetins bezoek geen militaire doelen had. Tegelijkertijd waren er Russische marineschepen op weg naar Georgië, in de ochtend bereikten die de Abchazische haven Otsjamtsjira. Op 10 augustus reden enkele duizenden Russische troepen ook Abchazië binnen. Abchazische milities veroverden in de dagen erop de Kodorikloof, het enige deel van Abchazië dat niet onder hun bestuur stond en een paar jaar eerder door Georgië was ingenomen.

Zowel Rusland als Georgië melden sinds 12 augustus over en weer herhaalde schendingen van een eerste bestand dat die dag onder hevige internationale druk van met name EU-voorzitter Frankrijk van kracht moest worden. In het Georgische Gori, de geboorteplaats van Jozef Stalin, kwamen kort voordat het staakt-het-vuren op 12 augustus 2008 zou ingaan nog vier oudere inwoners plus de Nederlandse RTL4-cameraman Stan Storimans om het leven; vermoedelijk door Russisch mortiervuur. Rusland verklaarde dat die dag alle militaire operaties konden worden beëindigd, "omdat de agressor nu is gestraft".

bewerk Afkomst naam

Georgiërs noemen zichzelf Kartvelebi (ქართველები), hun land Sak’art’velo (საქართველო), en hun taal Kartuli (ქართული). Deze namen zijn gebaseerd op de heidense leider Kartlos, die beschouwd wordt als de vader van alle Georgiërs. De vooral in het buitenland gebruikte benaming Georgië is afgeleid van de Hellenistische term (Grieks: Γεωργία), afgeleid van Georgios (Grieks: Γεώργιος), een Griekse naam die boer betekent. Georgië betekent hierin boerenland. Het Perzische Virshan betekent land van de wolf, verwijzend naar de grijze wolf die er heden ten dage nog steeds leeft.

bewerk Demografie

Georgië telt ongeveer 4,5 miljoen inwoners (2006). Sinds de onafhankelijkheid in 1991 hebben ongeveer een miljoen mensen het land verlaten. Tussen 2000 en 2005 daalde de bevolking gemiddeld met 1% per jaar. De oorzaak voor deze aanhoudende emigratie is de neergang van de economie. Vooral inwoners met een hoge opleidingsgraad die werk konden vinden in een van de staten van het GOS (vooral Rusland) en later ook in West-Europa en de VS, verlieten het land. De grootste Georgische gemeenschap bevindt zich in de Russische hoofdstad Moskou, waar volgens Russische gegevens ongeveer 300.000 Georgiërs wonen. In totaal zouden er ongeveer 1 miljoen Georgiërs in Rusland wonen. In 2006, op het hoogtepunt van de Georgisch-Russische spionagecontroverse, werden ruim 130 Georgiërs uit Moskou gedeporteerd naar Georgië.

Tot de Tweede Wereldoorlog was Georgië een typische landbouwstaat. Politicoloog Karl Kautsky noemde Georgië in 1921 een sociaaldemocratische boerenrepubliek. Met de door Stalin bevolen industrialisatie trokken steeds meer mensen naar de grote steden. Momenteel leeft ongeveer 52% van de inwoners in een van de stedelijke gebieden en de overige 48% in dorpen en op het platteland.

De burgeroorlogen met Abchazië en Zuid-Ossetië leidden ertoe dat ongeveer 250.000 mensen uit hun huizen vluchtten of werden verjaagd. Georgië telde in 2004 ongeveer 230.000 verdrevenen uit Abchazië en 12.200 uit Zuid-Ossetië. Daarbij moeten nog ongeveer 3.000 vluchtelingen uit Tsjetsjenië worden opgeteld.

bewerk Bevolkingsgroepen

Voormalige hoofdstad Mtskheta

De meerderheid van de bevolking bestaat volgens de volkstelling van 2002 uit Georgiërs (83,8%), onder wie de Adzjaren, Mingreliërs en Svaneten. Belangrijke etnische minderheden zijn de Azeri (6,5%), Armeniërs (5,7%), Abchazen (2,66%), Russen (1,5%), Osseten (0,9%) en Arameeërs (0,1%). De overige 1,51% omvat talloze kleinere bevolkingsgroepen zoals Batsen, Chinezen, Georgische Joden, Pontische Grieken, Kabarden, Koerden, Oekraïners, Tataren, Tsjetsjenen en Turken. Sinds de val van de Sovjet-Unie is een groot deel van de Georgische joden naar Israël en Amerika geemigreerd. De Georgische joden stammen af van de Perzische joden en behoren daarmee tot de Mizrachi Joden. Deze joden vestigden zich in Georgië vanaf 600 voor Christus, ze hadden er de status van lijfeigene. Dit lijfeigenschap werd in 1864 afgeschaft, joodse ex-lijfeigenen werden pachters. Vanaf 1870, met de opkomst van het zionisme emigreerden velen naar Israël. Deze emigratie lag stil tijdens het Sovjet-bewind en kwam weer op gang na de Perestrojka omdat de Kaukasus geteisterd werd door etnische conflicten.

Vanaf de jaren '90 emigreert ook een groot deel van de Pontische Grieken naar Griekenland en vanaf 1989 vertrekken ook veel Russen naar Rusland. Het Russisch aandeel in de totale bevolking daalde met 4,8%. De Russen vertrekken vanwege discriminatie die al lang onderhuids leefde, maar aan het einde van de jaren '80 sterk toenam. De mobiele en vaak hoger opgeleide Russen, die allen beschikken over een Russisch paspoort, denken in het economisch beter ontwikkelde Rusland makkelijker een toekomst op te kunnen bouwen. De Azeri zijn in de regio Kvemo Kartli qua aantal ongeveer even groot als de Georgische bevolking. De Armeniërs wonen vooral in het zuiden en vormen in de regio Samtsche-Javacheti zelfs een meerderheid. Hier waren in oktober 2005 protesten voor gelijke economische behandeling en autonomie, die echter met geweld werden neergeslagen door de politie (met gummiknuppels en waarschuwingsschoten).

In de Sovjetperiode leefden er ook ongeveer 25.000 Kaukasusduitsers en een groot aantal Mescheten, die met andere volken in de jaren '40 door Stalin werden gedeporteerd naar Centraal-Azië en Siberië. Na 1955, toen ze dit gebied weer mochten verlaten, keerden slechts weinigen van hen terug naar Georgië.

bewerk Taal

De 4.630.841 (2008) Georgiërs spreken in meerderheid Georgisch, een Zuid-Kaukasische taal. In het westen wordt het daarmee verwante (maar niet officieel erkende) Mingreels gesproken en in de Kaukasus het eveneens verwante Svanetisch en Lazisch. Daarnaast spreken niet-Georgische groepen in het land naast het Georgisch nog vaak een eigen taal, zoals het bijna uitgestorven Kist en Batsbo in en rond de Pankisi-kloof, die verwant zijn aan het Tsjetsjeens. Naast het Georgisch, dat in het hele land geldt als officiële taal, is het Abchazisch een officiële taal in Abchazië.

Ongeveer 71% van de bevolking spreekt een van de Zuid-Kaukasische talen, 9% Russisch, 7% Armeens, 6% Azeri en 3% Ossetisch.

bewerk Religie

De Georgiërs zijn in meerderheid christelijk. 84% behoort tot de orthodoxe Kerk, hoofdzakelijk tot de Georgisch-Orthodoxe Kerk, maar ook een klein deel tot de Russisch-orthodoxe Kerk, vooral de Osseten. Vier procent behoort tot de Armeense Apostolische Orthodoxe Kerk en één procent is katholiek, waaronder Rooms-katholiek, Georgisch-Byzantijns-katholiek en Armeens katholiek. De Heilige Nino en Joris (Georgius) zijn de patroonheiligen van Georgië. ^[7]

Tien procent van de bevolking is soennitisch moslim^[7]: dit betreft de Azeri-minderheid in het oosten, een grote minderheid van de Abchazen in het noordwesten en de Adzjaren in het zuidwesten.

Er zijn kleine joodse gemeenschappen.

Een minderheid vormen de Ezidi-Koerden (Yezidi, Yezidi's, wier religie niet de islam is, doch het Yezidisme). Schattingen van het bevolkingsaantal van deze groep variëren van 30.000 tot 80.000. Het werkelijke aantal is niet gekend, te meer daar er sinds de onafhankelijkheid van Georgië zeer veel Ezidi gevlucht zijn voor het daaropvolgende aanhoudende rassengeweld.

bewerk Bestuurlijke indeling

Zie Deelgebieden van Georgië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het land is administratief onderverdeeld in 9 regio's, 2 autonome republieken en 1 stad met regiostatus. De regio's zijn verder onderverdeeld in 65 landelijke gebieden, 62 gemeenten en 53 woongebieden "met een stedelijk karakter".

bewerk Geografie

Zie Geografie van Georgië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Karolitskhali, een kleine rivier, omtrent 1910, met op de achtergrond de Russische fotograaf Sergej Prokoedin-Gorski en de Kaukasus.

De stad Tbilisi in 1911

Het land is in het noorden begrensd door de Kaukasus-bergketen. Zuid-Georgië bestaat uit de lavaplateaus van de Kleine Kaukasus met oude vulkaankegels. Georgië is erg geaccidenteerd. De Likhi-bergketen verdeelt het land in oost en west. De hoogste berg is de Janga (5051 meter), andere bergen zijn de Kazbek (van vulkanische oorsprong, 5047 m), Tetnuldi (4974 m) en de Shota Rustaveli (4960 m). De belangrijkste rivieren zijn de Rioni en de Koera.

bewerk Grote steden

De tien grootste steden van Georgië waren volgens de sovjetvolkstelling van 1989 en de Georgische volkstelling van 2002^[8]:

* slaat op de Abchazische volkstelling van 2003, waarvan de resultaten worden betwist in Georgië
** Schatting. Door de Oorlog in Zuid-Ossetië van 2008 is het onbekend hoe hoog het aantal inwoners nu is.

bewerk Bezienswaardigheden

• Klooster van Gelati

Zie ook:

• Monumenten op de Werelderfgoedlijst

Paleis van Likani, een voorbeeld van Russische architectuur, Borjomi, Georgia

Tbilisi, de hoofdstad van Georgië, ligt in een bergdal dat door de rivier Mtkvari is uitgeslepen. In Tbilisi zijn nog veel sporen uit verschillende historische periodes: kerken, synagogen en moskeeën. Ook is er nog veel monumentale Sovjet-architectuur. Er zijn veel statige oude houten huizen en eeuwenoude badhuizen, Georgië had een belangrijke 'badcultuur'. In Tbilisi staan de 13e-eeuwse Metechi-kerk, de Sioni-kathedraal uit de 5e eeuw en de Anchiskati kerk. Andere bezienswaardigheden zijn het Narichala fort aan de rand van de stad en het Nationale Art Museum. In de voormalige hoofdstad Mtscheta zijn nog kerken uit de begintijd van het christendom te zien. Bezienswaardigheden in Mtscheta zijn het oude centrum, het Jvari Klooster en de Svetitskhoveli Kathedraal.

bewerk Klimaat

Het land heeft algemeen gezien een subtropisch klimaat, de hellingen en hoogtes van de Kaukasus zijn droger en hebben een steppeklimaat. De kuststreek van de regio Adzjarië, in het zuidwesten van het land, wordt gekenmerkt door een zeer vochtig klimaat. Zo heeft de regionale hoofdstad Batoemi een gemiddelde neerslag van ongeveer 2700 mm per jaar (wat meer dan 3 keer zoveel is als de gemiddelde neerslag in Nederland en België).

bewerk Politiek

bewerk Politieke partijen

De belangrijkste politieke partijen zijn:

• de Burgerunie van Georgië van ex-president Edoeard Sjevardnadze
• de Georgische Sociaaldemocratische Partij
• de Georgische Unie voor Herstel en de Nationaal-democratische Partij

De communistische partij, die in het Sovjettijdperk tot 1990 de enige partij was, werd in 1991 verboden. Een socialistische partij werd in 1994 toegestaan.

bewerk President

Op 4 januari 2004 werd Micheil Saakasjvili met bijna 86% van de stemmen tot president gekozen. Op 25 januari werd hij als de nieuwe president ingehuldigd, onder toeziend oog van de Russische en Amerikaanse ministers van buitenlandse zaken, Igor Ivanov en Colin Powell. Het parlement besloot om tevens een nieuwe vlag in gebruik te nemen. Deze vlag stamt uit de tijd van het middeleeuwse verenigde Georgische koninkrijk. Micheil Saakasjvilli is getrouwd met de Nederlandse Sandra Roelofs.

De oude grondwet van de oude sovjetrepubliek, hoewel op bepaalde punten aangepast, is nog steeds van kracht. De nieuwe grondwet wordt vertraagd door het autonomiedispuut van Abchazië, Adzjarië en Zuid-Ossetië.

Op 6 januari 2008 wint Micheil Saakasjvili de presidentsverkiezingen met 52,8 procent van de stemmen. Saakasjvili wendde daarmee een verwachte tweede stemronde af.

Zie ook de Rozenrevolutie

bewerk Economie

Georgië is een belangrijke theeproducent.
(Foto Prokoedin-Gorski, begin 20e eeuw)

De economie van Georgië, vroeger een welvarende Sovjetrepubliek, werd zwaar getroffen door de burgeroorlog (1991-1992): het toerisme, en de teelt van thee, tabak en citrusvruchten stortten in. Met het bewind van president Sjevardnadze (1992) is de economische situatie verbeterd, maar het herstel wordt bemoeilijkt door de autonomievraag van Abchazië, corruptie en een zwakke overheid. Dit zorgt voor een grote buitenlandse schuld, veel armoede, en achterstallige betalingen van lonen en pensioenen.

Een belangrijke economische stap was het openen van een oliepijpleiding van Bakoe in Azerbeidzjan tot de havenstad Soepsa, met een dagelijkse productie van 120.000 vaten.

Toeristisch zijn vooral de wintersport, de kust van de Zwarte Zee en kuuroorden in trek. Ook de oude centra (oa. de vroegere hoofdstad Mtskjeta) trekken toeristen aan.

bewerk Natuurlijke rijkdommen

Op de berghellingen langs de Zwarte Zee worden o.m. citrusvruchten, thee, tabak en druiven geteeld. De akkerbouw, die granen, maïs, voedergewassen en etherische oliën produceert, is intensief en sterk gemechaniseerd. De veehouderij omvat runder- (vooral in het westen), schapen- en geiten- (oosten) en varkensteelt.

In het land wordt mangaan en steenkool gewonnen. Deze ertsen worden deels uitgevoerd, deels verwerkt in voertuigen en machines in grote fabrieken in Zestafoni en Roestavi. Energie wordt opgewekt in de steenkool-en aardgascentrales, maar er wordt ook gebruikgemaakt van waterkrachtcentrales.

bewerk Verkeer en vervoer

Belangrijke havens zijn:

• Batoemi
• Poti

Er is een luchthaven in Tbilisi.

bewerk Sport

Zie hiervoor ook: Georgië op de Olympische Spelen

bewerk Zie ook

• Georgië van A tot Z

bewerk Externe links

• (en) Toerismedepartement van Georgië
• In Georgië wankelt de democratie NRC, 5 januari 2008, presidentsverkiezingen in Georgië.
• 'Georgische verkiezingen verre van perfect' , NRC, 6 januari 2008, presidentsverkiezingen in Georgië.

Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Georgia van Wikimedia Commons.

	Gemenebest van Onafhankelijke Staten
Armenië · Azerbeidzjan · Kazachstan · Kirgizië · Moldavië · Oekraïne · Oezbekistan · Rusland · Tadzjikistan · Wit-Rusland Geassocieerd lid: Turkmenistan Voormalig lid: Georgië

41°-43° NB, 40°-47° OL